Nawigacja strony


asp. Andrzej Zieliński – DZIELNICOWY KPP Głogów – Rejon XV
Rejon służbowy dzielnicowego:
Gmina JERZMANOWA
Punkt Przyjęć–Jerzmanowa
budynek Urzędu Gminy
Jerzmanowa
ul. Lipowa 4
67-222 Jerzmanowa
pokój nr 306 (2 piętro)
tel. 514 825 238
Dyżur dzielnicowego:
poniedziałek 8:00-10:00
wtorek 14:00-16:00
czwartek 14:00-16:00

Szybki kontakt

Sołtys wsi Modła
Bożena Wójcik
tel. 697 028 738
e-mail: soltys@modla.pl

Plan odnowy wsi Modła

Opublikowano: 17 marca, 2011

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI MODŁA
Położonej w gminie wiejskiej Jerzmanowa na Dolnym Śląsku na lata 2008 – 2015

Autorami Planu Odnowy Miejscowości Modła są jej mieszkańcy, którzy poświęcili czas i zaangażowali się w bezpośrednią pracę nad jego opracowaniem.

Plan Odnowy Miejscowości Modła powstał dzięki zaangażowaniu, poświęceniu czasu i wiedzy osób reprezentujących społeczność naszej wsi. W odpowiedzi na prośbę Rady Sołeckiej i władz Gminy, wzięliśmy udział w warsztatach. Podczas spotkań mieszkańcy reprezentujący społeczność lokalną, lokalnych liderów, radnych i przedsiębiorców sami opracowali Plan, korzystając jedynie z pomocy zewnętrznych konsultantów i moderatorów.

W spotkaniach wypracowujących niniejszy dokument udział wzięła 16 osobowa grupa aktywnych mieszkańców.

Informacje ogólne
Plan Odnowy Miejscowości Modła powstał jako odpowiedź na potrzebę zdefiniowania kierunków dalszego rozwoju naszej wsi, a także sprostaniu wyzwaniom, które stawiane są szczególnie małym miejscowościom w dobie XXI wieku. Podczas opracowania Planu przyjęliśmy, że będą nami kierowały dwa podstawowe uwarunkowania:
– Zasady zrównoważonego rozwoju.
– Zasady Agendy 21.

Zasady zrównoważonego rozwoju zostały przez nas wszystkich ustanowione w 1997 roku, w którym przyjęliśmy Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej. W art. 5 Konstytucji jest zapisane: „Rzeczpospolita Polska (…) zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju”. „Władze Publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom” (art. 74). Idea zrównoważonego rozwoju wynika z konieczności sprostania wyzwaniom nowego tysiąclecia. Po żywiołowym rozwoju przemysłowym, nieograniczonym korzystaniem z zasobów naturalnych i beztroskim zanieczyszczaniu i przekształcaniu środowiska przyrodniczego, przyszedł czas na refleksję i zmianę postaw. Zauważyliśmy, że prawa rządzące światem żywym w równej mierze dotyczą nas jak i każdej żywej istoty na naszej planecie. Po zachwycie rozwojem technologii i okresem wiary, że nasz umysł pozwoli nam panować nad prawami natury wiemy, że zbliżają się granice, których nie możemy przekroczyć. życie bez wody zdatnej do picia, gleb dających nam bezpieczną żywność, czy roślin odnawiających zasoby tlenu jest niemożliwe. Ten uproszczony przykład to tylko niewielki ułamek skomplikowanych powiązań i zależności miedzy człowiekiem a innymi organizmami i zjawiskami warunkującymi życie na Ziemi.

Przyjęta przez nas zasada zrównoważonego rozwoju to zgoda na rozwój gospodarczy i społeczny w harmonii z poszanowaniem przyrody. Granicą podejmowanych działań powinno być zagrożenie dla środowiska przyrodniczego. Podstawowa zasada zrównoważonego rozwoju „myśleć globalnie, działać lokalnie” powinna przejawiać się we wszystkich naszych działaniach, także polityków i władz. Obszar i środowisko przyrodnicze, w którym teraz żyjemy, za chwilę będzie musiał służyć naszym potomkom. Czy pozostawimy im szansę na godne i spokojne życie? Czy oni zrozumieją, że muszą toczyć wojny o czystą wodę, bo my chcieliśmy mieć jeszcze jeden luksusowy samochód? Czasami trzeba tylko trochę dobrej woli, aby postępować zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Szacunek dla środowiska przyrodniczego to cecha, która zachowała się w wielu umysłach mieszkańców takich małych miejscowości jak nasza wieś. Codzienne od małego dziecka obcowanie z naturą, która jest tuż obok nas, na podwórku czy za płotem, uczy szacunku dla każdej żyjącej istoty.

Czym na poziomie wsi i społeczności lokalnych jest zrównoważony rozwój?
Zrównoważony rozwój wsi to taki kierunek rozwoju społecznego i gospodarczego, który w zaspokojeniu potrzeb naszych mieszkańców nie doprowadza do zniszczenia środowiska przyrodniczego. Taki rozwój nie oznacza zahamowania procesów gospodarczych we wsi kosztem działań chroniących środowisko. Wprost przeciwnie – oznacza harmonijny, zrównoważony rozwój w wymiarze ekologicznym, ekonomicznym i społecznym z pełnym uwzględnieniem ładu przestrzennego.

Podstawą są trzy zasady:
1. Równość szans w dostępie do zasobów i odprowadzania zanieczyszczeń – filozofia sprawiedliwości międzypokoleniowej.
2. Równość szans pomiędzy człowiekiem i przyrodą. Funkcjonowanie cywilizacji ludzkiej z zachowaniem trwałości podstawowych procesów przyrodniczych wraz z ochroną
różnorodności biologicznej.
3. Równość szans między tym, co lokalne a ponad lokalne. Potrzeby ogólnospołeczne są zaspokajane na równi z potrzebami lokalnych społeczności.

Dążąc do zrównoważonego rozwoju powinniśmy uruchomić i kontynuować takie podstawowe procesy jak:
· Ograniczenie zużywania odnawialnych zasobów do granic możliwości ich odtwarzania.
· Ograniczenie zużywania nieodnawialnych zasobów do skali pozwalającej na zastępowanie ich poprzez odpowiednie substytuty.
· Stopniowe eliminowanie substancji niebezpiecznych i toksycznych.
· Utrzymywanie skali emisji zanieczyszczeń i zakłóceń tak, aby nie przekroczyć pojemności asymilacyjnej środowiska.
· Stała ochrona różnorodności biologicznej na poziomie krajobrazu, ekosystemów, gatunków i genów.
· Uspołecznienie procesów podejmowania decyzji na różnych poziomach, poczynając od parlamentu kończąc na samorządach i społecznościach lokalnych.
· Tworzenie warunków dla zdrowia fizycznego, psychicznego i społecznego każdego człowieka.

Szansę na zrównoważony rozwój w miejscowości zależą od wielu czynników:
· Jej mieszkańcy i władze gminy muszą posiadać silną wolę opracowania i wdrożenia strategii zrównoważonego rozwoju gminy i planu odnowy miejscowości.
· Rada Sołecka i Rada Gminy, są głównymi animatorami rozwoju swoich „małych ojczyzn”, na nich spoczywa pobudzanie, organizowanie i realizacja działań zrównoważonego rozwoju.
· Podstawą powodzenia jest wysoka świadomość ekologiczna społeczeństwa.
· Społeczność lokalna musi rozumieć i aktywnie wspierać realizację działań przyjętych w Planie Odnowy Miejscowości.
· żadne plany nie mogą być skutecznie realizowane bez aktywnego udziału mieszkańców.

Agenda 21 to dokument przyjęty na Szczycie Ziemi w Rio de Janeiro w 1992 roku (również przez Polskę) i określany jako program działań na rzecz zrównoważonego rozwoju w perspektywie XXI wieku. Agenda 21 uwzględnia globalną, krajową i lokalną (gminną wiejską) skalę działań w sferze ekologicznej, społecznej, gospodarczej i przestrzennej. Lokalna Agenda 21 to uspołeczniony, partnerski i dynamiczny proces planowania zmierzający
do osiągnięcia celu, jakim jest trwały i zrównoważony rozwój wsi. Lokalna Agenda 21 oznacza w praktyce konieczność budowania we wsi:
· Współpracy partnerskiej na rzecz zrównoważonego rozwoju między samorządem, mieszkańcami, biznesem, organizacjami pozarządowymi i lokalnymi liderami.
· Systemu informacji o zasobach wsi (w tym przyrodniczych, kulturowych).
· Planu odnowy miejscowości opartego na zrównoważonym rozwoju.
· Systemu społecznego monitoringu realizacji Planu (lokalnej Agendy 21).

LOKALNA AGENDA 21
MIĘDZYSEKTOROWA GRUPA SPOŁECZNA
(np.: Grupa Odnowy Wsi, Stowarzyszenie Rozwoju Wsi)
INFORMACJA O ZASOBACH MIEJSCOWOŚCI

Podjęliśmy decyzję o opracowaniu planu odnowy własnej miejscowości zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju i w oparciu o zasady Agendy 21. Pracę nad Planem prowadziła grupa mieszkańców, tworząc podstawy do stworzenia międzysektorowej grupy społecznej na rzecz wprowadzania zrównoważonego rozwoju w miejscowości. Pragniemy włączyć się w działania, rozwijane od wielu lat w ramach wspólnoty europejskiej, nazywane popularnie odnową wsi. Istotna dla nas jest pomoc w realizacji Planu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013; OŚ 3 Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej oraz OŚ 4 LEADER. Jest to dla nas jedno z ważniejszych źródeł realizacji planu, ale zdajemy sobie sprawę, że pełna realizacja przyjętych celów wymaga od nas samych dużej aktywności, a także poszukiwania innych źródeł pomocy.

Idea odnowy wsi w Europie Zachodniej1 zrodziła się w wyniku kryzysu ekonomicznego i społecznego na wsi, który dotknął tereny wiejskie w latach 70 i 80 XX wieku. Przyczyną były radykalne zmiany w produkcji rolnej, transporcie, a także niszczenie handlu lokalnego przez supermarkety. Istotną podstawę kryzysu stanowiła Wspólna Polityka Rolna Unii Europejskiej. Do tej pory podstawowym jej założeniem było produkowanie masowo taniej żywności (wspieranie trwa do dzisiaj), bez uwzględniania jej jakości, oraz lokalnych powiązań producentów (rolników) z konsumentami. Nadzieję budzą obecne próby zmiany polityki rolnej w kierunku wielofunkcyjnego rozwoju obszarów wiejskich i nie dotowania samej produkcji żywności, ale wspieranie producentów rolnych, w tym produkujących dobrej jakości żywność w mniejszych gospodarstwach (np.: program rolno środowiskowy, produkty lokalne, odnowa wsi, różnicowanie produkcji na terenach wiejskich, LEADER). Polska jest obecnie w sytuacji żywiołowego rozwoju supermarketów, a więc ten kryzys nas dotyka i będzie się rozwijał.

Koncepcja odnowy wsi powstała w Niemczech w połowie lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Ważne daty dla tego działania to:
o 1984 – powstał Europejski Ruch Odnowy Wsi i Małych Miast.
o 1994 – opracowanie i przyjęcie „Strategii dla wiejskiej Europy”,
o 1996 – na III Kongresie Odnowy Wsi przyjęto „Przewodnią koncepcję rozwoju terenów wiejskich i odnowy wsi w Europie”.

Dokument „Strategia dla wiejskiej Europy” określa trzy podstawowe zasady, które powinny być przestrzegane w rozwoju obszarów wiejskich. Zasadnicza ich treść zawarta jest poniżej.
1. Wzajemne powiązania ludzi ze środowiskiem (naturalnym i kulturowym), w którym żyją. Sprawy związane z mieszkańcami i ich aktywnością nie mogą dominować nad potrzebą ochrony środowiska, jak również ochrona środowiska nie może być celem samym w sobie, nie uwzględniającym potrzeb ludzi.
2. Współpraca i zintegrowane działanie. Rozwój lokalny może być skutecznie realizowany tylko dzięki efektywnej współpracy wszystkich zainteresowanych stron. Ważna jest szczególnie współpraca pomiędzy mieszkańcami i gminą. Istotne jest, aby układ współpracy był partnerski, bez dominacji, narzucania woli czy zastępowania w działaniach przez jedną ze stron.
3. Konsultacje i zaangażowanie. W planowaniu i realizacji działań należy uwzględniać poglądy i oczekiwania tych, którzy żyją w danej miejscowości. Do realizacji rozwoju powinniśmy w pierwszej kolejności korzystać z zasobów lokalnych – zarówno ludzkich, jak i przyrodniczych, kulturowych, gospodarczych. W proces muszą być aktywnie włączone społeczności lokalne.

Powyższe zasady uwzględniają podstawowe założenia zrównoważonego rozwoju, oraz Agendy 21.

Metoda pracy. Jak i dlaczego pracowaliśmy?

Opracowaliśmy Plan Odnowy Miejscowości samodzielnie, korzystając jedynie z pomocy zewnętrznych ekspertów w zakresie metodyki, materiałów i redakcji końcowej dokumentu. Plan jest dla nas sposobem osiągania wyznaczonych celów poprzez kierowanie rozwojem.

Po co nam plan odnowy miejscowości?
· Tworzenie planu pozwala nam mieszkańcom zaplanować swoją przyszłość w perspektywie kilku lat, spojrzeć na miejscowość całościowo, rozpatrując poszczególne obszary aktywności w powiązaniu ze sobą.
· Plan to nie tylko dokument opisujący drogi dojścia do założonych celów, ale także proces, w którym uczestniczą mieszkańcy zainteresowani przyszłością swojej miejscowości.
· Zapisanie planu w formie dokumentu umożliwia stałą ocenę postępów i korygowanie błędów przez wszystkich mieszkańców miejscowości.
· Budowanie planu umożliwia zaangażowanie władz oraz mieszkańców w planowanie swojej przyszłości. Uwzględnienie różnych opinii, pomysłów i koncepcji często wymaga ugody.
Osiągnięta na drodze otwartej dyskusji pozwala na wypracowanie planu, z którym będą identyfikowali się mieszkańcy.
· Tworzenie planu sprzyja realistycznej ocenie mocnych i słabych stron miejscowości, przyjrzenie się możliwościom, potencjalnym problemom, które mogą się pojawić
w przyszłości.
· Plan umożliwia efektywne gospodarowanie zasobami takimi jak środowisko, ludzie, teren, infrastruktura i środki finansowe. Zasoby te są zwykle ograniczone, dlatego też można zaplanować odpowiednie gospodarowanie nimi.
· Plan to instrument długofalowego zarządzania miejscowością. Wnosi elementy ciągłości w poczynania władz gminy, niezależnie od zmieniających się układów politycznych.

Do opracowania planu odnowy miejscowości Rada Sołecka i Gmina zaprosiły wszystkich mieszkańców Modłej jak również osoby zainteresowane problematyką. Nie wszystkie zaproszone osoby skorzystały z możliwości uczestniczenia w pracach grupy. Praca polegała na uczestniczeniu w zajęciach warsztatowych. Prowadzący warsztaty moderator miał za zadanie przeprowadzenie grupy przez kolejne etapy pracy, a także pomóc w redagowaniu wyników prac warsztatowych. Wszystkie zapisy w planie zostały samodzielnie wypracowane przez uczestników warsztatów, każdy zapis był poddany ogólnej dyskusji i przyjmowany przez ogół zgromadzonych.

W wyniku budowy planu odnowy miejscowości otrzymaliśmy:
1. Dokument planu.
2. Grupę, która może się zaangażować w rozwój miejscowości.

Struktura Planu Odnowy Miejscowości

CHARAKTERYSTYKA MIEJSCOWOŚCI

Jaka jest nasza miejscowość dzisiaj? Jak i gdzie chcemy żyć i mieszkać?

Opis ogólny miejscowości

Położenie, przynależność administracyjna, zaludnienie. Miejscowość Modła, geograficznie położona jest w obrębie mikroregionu Grzbietu Dalkowskiego, należącego do mezoregionu Wzgórz Dalkowskich. Pod względem administracyjnym miejscowość leży w północnej części Gminy Jerzmanowa, w powiecie głogowskim, w województwie dolnośląskim i liczy około 128 mieszkańców. Wraz z 11 innymi wsiami sołeckimi tworzy wspólnotę samorządową – Gminę Wiejską Jerzmanowa. Miejscowość usytuowana jest w pobliżu drogi powiatowej nr 1016 D biegnącej do drogi krajowej nr 12. Jest również połączenie drogą gruntową od wschodu z drogą wojewódzką nr 329 łączącą się z drogą krajową nr 3 Szczecin – Jakuszyce. Obecnie Modła jest dynamicznie rozwijającą się miejscowością, atrakcyjną pod względem budownictwa jednorodzinnego. Podsumowując, Modła jest malowniczo położoną wioską w otoczeniu pól i łąk, które „poszarpane” przez urozmaiconą rzeźbę terenu Wzgórz Dalkowskich tworzą niezwykłą mozaikę krajobrazową tego terenu. Z dala od miejskiego zgiełku, jest to idealne miejsce na odpoczynek czy weekendową przejażdżkę lub spacer.

Historia miejscowości.

Modła jest miejscowością prawdopodobnie o metryce nowożytnej – pierwsze wzmianki źródłowe pochodzą o Modłej z 1580 r. W 1627 r. swoje dobra w Jaczowie i Modłej kamera głogowska sprzedała głogowskim jezuitom za 13 000 talarów. W 1765 r. dobra stanowiły własność książąt z Siedliska. Wówczas mieszkało w Modłej 4 kmieci, 6 zagrodników, 6 chałupników i 1 rzemieślnik. W 1791 r. wieś należała do rodziny Rithófer. Potwierdzone jest istnienie wówczas siedziby szlacheckiej, folwarku, karczmy i wiatraka. Spośród 27 gospodarstw były 4 gospodarstwa kmiece, 6 zagrodniczych i 6 chałupniczych. W 1830 r. oprócz folwarku istniało 26 zagród i 1 wiatrak, mieszkańcy obu wyznań należeli do parafii w Jakubowie. W 1845 r. właścicielem dóbr w Modłej był radca Rieckhofer (miasto Głogów posiadało wówczas w Modłej prawo polowania); we wsi było wówczas 17 domów oraz siedziba z folwarkiem, spośród mieszkańców – 1 szynkarz, 4 tkaczy, 2 innych rzemieślników oraz 2 kupców. W 1860 r. w strukturze gospodarstw wyróżniały się 4 dobra kmiece. W latach 1860-1873 właścicielem dóbr szlacheckich był niejaki Michaelis. W latach 1886-1894 w księgach adresowych jako właściciel Modłej wzmiankowany był Wilhelm Rosemann (areał majątku liczył wówczas 101 ha, w tym sam majdan 4 ha). W latach 1898-1905 majątek należał do Richarda Andersa, a następnie w latach 1909-1920 do Oskara Pohla z Brzostowa. W latach 1922-1926 w księgach adresowych wzmiankowany był Bernhard Mannigel (areał wynosił ogółem 115 ha, w tym majdan 2,2 ha). Od 1930 r. do 1945 r. ostatnim właścicielem Modłej był Friedrich Miiller.

Przestrzenna struktura miejscowości.

Modła jest niewielką wsią ulicową założoną wzdłuż osi północ-południe, przy drodze wiodącej z Brzostowa i Głogowa do Łagoszowa Małego. Założenie folwarczne znajduje się w południowej części wsi, przecięte drogą. Budynki folwarczne po zachodniej stronie drogi wiejskiej tworzą wydłużoną równolegle do drogi podkowę otwartą w kierunku budowli pałacowej, która znajdowała się po wschodniej stronie drogi. Zachowały się archiwalne fotografie pałacu. Była to budowla barokowa z ok. poł. XVIII w., jednokondygnacyjna, nakryta dachem mansardowym, o siedmioosiowej fasadzie, dekorację elewacji tworzyły m.in. opaski okienne spięte kluczem. Pałac został rozebrany po 1945 r., zachowany jest jedynie fragment piwnic, użytkowany jako pomieszczenie gospodarcze przez obecnych właścicieli posesji. Na osi założenia folwarku, w zwartej zabudowie, pomiędzy budynkami gospodarczymi wyróżnia się wysokością dawny dom zarządcy folwarku (obecnie nr 12), kryty wysokim dachem czterospadowym. W północnej części wsi znajduje się okazała zabudowa zagrodowa, będąca zapewne pozostałością dawnych gospodarstw kmiecych. Miejscowość obecnie składa się niejako z dwóch części: starszej oraz z intensywnie rozbudowujących się osiedli domków jednorodzinnych po obu krańcach starej zabudowy.

Planowane kierunki odnowy miejscowości

Wizja odnowy (zrównoważonego rozwoju) miejscowości Modła.
Jak i gdzie chcemy żyć i mieszkać? Do czego zmierzamy?

Wizja odnowy miejscowości to obraz jej przyszłego stanu, do którego będzie się dążyć, uwzględniając dobro środowiska przyrodniczego i potrzeby mieszkańców. Sformułowaliśmy obraz miejscowości za około 8 lat, określając jej wygląd, pożądane cechy środowiska przyrodniczego, aktywność gospodarczą, funkcjonowanie wsi i poziom życia mieszkańców. Poprzez stworzenie wizji przygotowaliśmy ramy, które pozwoliły na wyznaczenie celów i sposobów ich realizacji w Planie. Jest to bardzo istotny etap. Każdy z nas planuje swoją przyszłość w oparciu o marzenia i chęć osiągnięcia określonych celów, również my tak postąpiliśmy, mając na myśli naszą miejscowość. Perspektywa 8 lat pozwala na dosyć realne określenie, jaka ma być Modła z możliwością zaplanowania działań, które przybliżą nas do wizji.

Oto nasza wizja rozwoju:

Wśród malowniczych Wzgórz Dalkowskich leży Modła, wieś zapewniająca idealne warunki do życia i rozwijania pasji. Zieleń, cisza, życzliwość mieszkańców sprawia, że każdy czuje się bezpiecznie wśród swoich przyjaciół, do których prowadzą barwne owocowe aleje.

Cele odnowy. Co musimy zrobić?

Cele wynikają z problemów, jakie zostały zidentyfikowane w wyniku analizy słabych i mocnych stron i przeszkadzają nam w osiągnięciu wizji odnowy miejscowości. Cele powinny być konkretne i mierzalne, realistyczne, osiągalne, określone w czasie, czyli takie, o których można powiedzieć, że zostały wykonane lub nie. Cele powinniśmy osiągać w całości i w pełni za to ponosimy odpowiedzialność. Dążenie do celów powinno nas doprowadzić do realizacji wizji i satysfakcji z rozwoju miejscowości. Przy realizacji planu opartego o zrównoważony rozwój cele społeczno-gospodarcze muszą być zharmonizowane ze środowiskiem przyrodniczym. Granicą podejmowanych działań jest trwałość zasobów przyrodniczych.

Przyjęliśmy następujące cele odnowy miejscowości:

1. Kształtowanie miejsc i tworzenie warunków dla pobudzania aktywności i integracji wśród mieszkańców.
2. Poprawa stanu infrastruktury wiejskiej – zapewnienie wysokiego standardu życia lokalnej społeczności.
3. Poprawa estetyki wsi i wzrost jej atrakcyjności w oparciu o walory krajobrazowe.

Powiązanie z planami i działaniami realizowanymi w gminie

Plan realizuje cele zawarte w Strategii Rozwoju Gminy Jerzmanowa, jak również jest zgodny z obowiązującymi kierunkami zagospodarowania przestrzennego Gminy (Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Jerzmanowa z dnia 26 czerwca 2007 r.).